In kaligrafia, rozwój osobisty on
26 sierpnia 2017

Historia kaligrafii – cześć 1

kaligrafia, brush lettering, brush pen sklep, brush peny, zenja blog

Jak pewnie wiecie, kaligrafia – a właściwie jej pochodna – brush lettering – to moja nowa pasja. Wiem też, że niektórzy z Was również się nią zainteresowali, dlatego warto dowiedzieć się trochę o jej historii. Zanim jednak zacznę, zachęcam do zapoznania się z moimi początkami w kaligrafii, link do artykułu tutaj: klik.

Tak właściwie, to nie znalazłam w polskim Internecie wielu źródeł na temat kaligrafii, a myślałam, że skoro tyle osób się tym zajmuje, to nie będę miała problemów z dokopaniem się do jakichś ciekawostek i solidnej wiedzy. Zagraniczne portale chętniej dzielą się wiadomościami, ale materiały i tak nie są rewelacyjne. Spróbuję Wam jednak przekazać wiedzę w pigułce bez zbędnego przynudzania.  A na końcu posta – quiz, dzięki któremu utrwalicie nowe informacje 🙂 Ciekawe, kto uzyska wynik 100% 🙂

Krótka historia pisma

Wiecie, z którego roku pochodzi najstarszy znany zapis? I skąd? Powstał on w Chinach ok. 6600 lat p.n.e! Naukowcy nie są zgodni co do tej daty i niektórzy uważają, że nie można jej brać za początek pisma, bo najprawdopodobniej powstało ono dużo wcześniej.

Rozwój pisma przechodził przez wiele faz; od piktogramów (obrazków przedstawiających konkretne pojęcia), po sumeryjskie pismo klinowe, następnie hieroglify egipskie, pismo doliny Indusu oraz kreteńskie pismo hieroglificzne. Do pierwszych systemów, które jako pierwsze posługiwały się alfabetem, należało pismo fenickie (z XI w. p.n.e.) oraz pismo greckie, które dało początek m.in. alfabetowi łacińskiemu.

Co to jest „kaligrafia”?

Zacznijmy od wytłumaczenia słowa „kaligrafia”. Posłużę się definicją z niemieckiego leksykonu:

Sztuka pięknego pisania. Etymologicznie słowo „kali” pochodzi ze starogreckiego „kalos” i oznacza „piękno”, natomiast słowo „grafia” odpowiada starogreckiemu „graphia”, czyli „pisanie, przedstawianie, opisywanie”.

Kaligrafia to pismo, ale też i sztuka. Na angielskiej Wikipedii znalazłam określenie, że kaligrafia to sztuka wizualna powiązania z pisaniem. Ładnie, prawda? To pisanie za pomocą piórka, pióra lub innych narzędzi.

Kaligrafia zachodnia

Wiele regionów rozwijało swoją własną kaligrafię, np. chińska jest inna od tej zachodniej, na której chciałabym się zatrzymać. Próbowałam dotrzeć, jak ona powstawała. Znalazłam informację, że średniowieczni mnisi pisali inaczej nagłówki w książkach, bardziej ozdobnie, co określano mianem kaligrafii. W Britannice wyczytałam, że słowo „kaligrafia” przyjęło się w Europie dopiero pod koniec XVI wieku, kiedy to zaczęto rozróżniać zwykłe pismo od bardziej dekoracyjnego.

Najpierw rozwinęła się uncjała (a z niej narodziła się minuskuła karolińska), oraz italika, która doprowadziła do powstania copperplate (kursywy angielskiej – rodzaj kaligrafii nowoczesnej).  Ważne jest też pismo gotyckie z XI wieku.

Powstało wiele rodzajów pism, np. Spencerian, Kurrent, Sutterlin, które należą do kaligrafii nowoczesnej. Ojcem nowoczesnej kaligrafii mianowano Edwarda Johnstona, brytyjskiego nauczyciela, który stworzył bezszeryfowy font Johnston Sans.

W Polsce do lat 60-tych XX wieku kaligrafia była jednym z przedmiotów nauczania początkowego, doskonalącego pismo odręczne.

Pisano ptasimi piórami, szklanymi piórami (nawet sprowadziłam kilka do sklepiku frannisowego i za niedługo pojawią się tutaj kolejne), a dopiero w XVIII wieku wynaleziono stalówkę, która 100 lat później trafiła do masowej produkcji.

Obecnie kaligrafia przeżywa swój renesans i wiele osób zajmuje się jej nauką, a co za tym idzie – tworzeniem własnego rodzaju pisma. W ten sposób i ja złapałam kaligraficznego bakcyla.

Brush lettering

Brush lettering to rodzaj pięknego pisania, za pomocą brush pena. W brush lettering sami ustalamy reguły: możemy nawiązywać do klasycznej i nowoczesnej kaligrafii. Wszystko zależy od nas!

A to nie przypadkiem hand lettering?

Niektórzy mówią o hand letteringu zamiast brush letteringu, ale moim zdaniem, jest on bardziej fantazyjny, to malowanie liter. Każda litera w wyrazie może mieć inny styl. W dodatku używamy różnych narzędzi, nie tylko brush penów. 

Kaligrafia nowoczesna i brush lettering

Obecnie zajmuję się brush letteringiem, ale niedawno zaczęłam się uczyć kaligrafii nowoczesnej! 🙂 Może też do sklepiku frannys.pl będę jeszcze sprowadzać inne akcesoria niż tylko do brush letteringu? Kto wie! 🙂

Mam nadzieję, że udało mi się trochę usystematyzować wiedzę dot. kaligrafii. To teraz czas na quiz, aby utrwalić nabyte informacje. Nie scrollujcie ekranu do góry, tylko od razu odpowiedzcie na pytania, bo nie są trudne! 🙂

QUIZ


Jeszcze na koniec przytoczę słowa Andreasa Schenka, który pięknie wypowiada się o kaligrafii, co może zachęcić do jej nauki (wg mojego tłumaczenia):

Spokój tej pracy napełnia nasz byt nieskończoną radością, w której czas i przestrzeń na chwilę się ulatniają i nie martwią nas więcej ani nie przytłaczają.

Życzę Wam i sobie takiego błogiego stanu podczas nauki pisania! 🙂


Bibliografia:

Previous Post Next Post
  • Pingback: WEEKENDOWNIK #29()

  • Bardzo ciekawy post i z chęcią sama zacznę naukę kaligrafii, bo piękny jest taki styl pisania. Ale jak na razie muszę poszukać informacji na jego temat bym była w pełni przygotowana.
    Pozdrawiam i zapraszam

  • Alex Smith

    Yay! 7/7, a nie podglądałam 😀

    • Brawo!!! 🙂 Gratuluję 🙂

  • Małgosia K.

    Bardzo ciekawe informacje :). Mam zamiar zacząć naukę kaligrafii, na razie zbieram takie użyteczne wskazówki. Zaciekawiło mnie to szklane pióro – jakiego używa się do niego tuszu/atramentu, takiego jak do pisania stalówką?

    • Świetnie!!! Cieszę, że masz chęci 🙂 Do szklanego pióra tusz nie może być ciężki. Atrament też się sprawdza 🙂 Dobra jest również płynna akwarela 🙂